الهه موسوي

درست يک سال پيش در همين ماه در روز جهاني تالاب ها، خبري روي سايت هاي خبرگزاري ها و تيترهاي رسانه ها آمد که در آن گفته شده بود؛ «هفت تالاب ايران در فهرست قرمز کنوانسيون رامسر قرار گرفت.» اين خبر همانقدر که تکان دهنده بود تاسف برانگيز نيز بود، از اين حيث که حوادث پيش آمده قبل و بعد از انتشار اين خبر در حوزه تالاب هاي ايران نشان از يک فاجعه داشت، فاجعه يي بسيار فراتر از تخريب تالاب هاي کشوري که روي نوار نيمه بياباني زمين قرار گرفته است. حادثه يي شوم که مي توان نام آن را بي خبري گذاشت. بي خبري از اهميت اکوسيستمي بي نظير و ارزشمند که آن را به جاي تالاب «زمين مرده و بي خاصيت» مي نامند.

تعريف تالاب

طبق کنوانسيون رامسر (1971)، مناطق پست باتلاقي، مردابي، آبگيرهاي طبيعي يا مصنوعي و دائمي يا موقت داراي آب ساکن يا جاري شيرين، نيم شور و از جمله مناطق داراي آب هاي دريايي که عمق آنها در حالت جزر کامل 6 متر بيشتر نباشد تالاب ناميده مي شود.اهميت استفاده معقولانه و علمي از اين مناطق در دستيابي به توسعه پايدار بسيار موثر است تا آنجا که به عنوان يکي از مهم ترين اهداف کنوانسيون رامسر از آن ياد شده است.

دکتر محمدجواد زاهدي

امروزه ديگر در هيچ جامعه يي کسي درباره ضرورت زمينه سازي براي پايدارسازي توسعه ترديد نمي کند. «دولت- ملت»ها همه جا، بنا به ميثاق هاي بين المللي دست کم در سطوح برنامه ريزي رسمي به اين ضرورت پايبندي نشان مي دهند و سازمان هاي بين المللي خاصه نهادهاي برآمده از سازمان ملل با همه توان خود در ترويج توسعه پايدار و مقيدسازي دولت ها به پيگيري هدف ها و الزام هاي آن کوشش مي کنند.

گروه اجتماعي،مونا قاسميان؛ تالاب هاي بين المللي ايران رو به مرگ هستند. اين در حالي است که سازمان ها و وزارتخانه هايي که عامل اصلي مرگ تدريجي تالاب ها هستند، به تعهدنامه هايي که به سازمان حفاظت از محيط زيست دادند تاکنون عمل نکرده اند.

کارشناس دفتر تالاب هاي سازمان حفاظت از محيط زيست درباره حق آبه تالاب ها که قرار بوده از طرف وزارت نيرو و جهاد کشاورزي پرداخت شود، گفت؛ اوضاع نسبت به سابق هيچ تغييري نکرده است و هيچ اتفاق جديدي هم در پرداخت حق آبه تالاب ها صورت نگرفته است.

گروه اقتصادي؛ مفهوم عدالت همواره يکي از چالش هاي انديشمندان بوده است. اما در سال هاي جديد اين چالش از حيطه معنايي به حوزه عملياتي تغيير ثقل يافته است و عدالت را برابري در چه چيز جست وجو مي کنند. با دکتر غلامعلي فرجادي عضو هيات علمي موسسه عالي پژوهش و مديريت برنامه ريزي اين موضوع و نقش دولت در ايجادعدالت مورد بحث قرار گرفته است.

---

شاخص جهاني عملکرد زيست محيطي سال 2008 که در مجمع جهاني اقتصاد منتشر شد، نشان داده است که رتبه ايران در ميان 149 کشور جهان در مقايسه با سال 2006 ميلادي با 14 پله نزول به رتبه 67 رسيده است.

به گزارش ايسنا شاخص عملکردي محيط زيست (EPI) ايران در ميان 149 کشور جهان با نمره9/76 جهان قرار گرفته است.

EPI بر دو هدف اصلي حفاظت از محيط زيست از جمله کاهش فشارهاي زيست محيطي بر سلامت انسان ها و ارتقاي وضعيت زيست بوم ها و مديريت صحيح منابع طبيعي تاکيد دارد که اين دو مولفه توسط 25 شاخص در 6 زمينه «سلامت محيط زيست»، «آلودگي هوا»، «کيفيت منابع آب»، «تنوع زيستي و زيستگاه»، «کيفيت منابع طبيعي مولد» و «تغييرات جوي» اندازه گيري مي شود.

.

الهه موسوي

چهار سال از مصوبه دولت براي خروج جاده ترانزيت از داخل پارک ملي گلستان گذشت؛ چهار سالي که براي دوستداران محيط زيست سراسر نگراني و ابهام از سرنوشت جاده يي بود که نزديک به چهار دهه مناقشات بي نتيجه را تجربه کرده است؛ مناقشاتي که بين سازمان محيط زيست به عنوان متولي حفظ و حراست از پارک هاي ملي از يک سو و وزارت راه و ترابري در جايگاه مسوول ساماندهي جاده هاي کشور از سوي ديگر صورت گرفته و در نهايت تبديل به يک مصوبه و يک تفاهمنامه شد؛ مصوبه يي که خواهان خروج جاده به سه راهي آشخانه- گلي داغ بود و تفاهمنامه يي که پس از تخريب جاده فوق در اثر رخداد سيل 1380 گلستان، براي ترميم جاده بين سازمان محيط زيست و وزارت راه و ترابري بسته شد. اين تفاهمنامه شرايط بازسازي و ترميم جاده يي که سيل برده بود را براي وزارت راه برشمرد، اما با وجود امضاي هر دو طرف، مهمترين بخش آن فراموش شد؛ «تاکيد تفاهمنامه بر حذف کاربري ترانزيت از جاده فوق و تاکيد بر خروج جاده از داخل پارک ملي گلستان و انتخاب گزينه سه راهي آشخانه-

دکتر اسمعيل کهرم*

چندي قبل 191 کشور در جزيره بالي در اندونزي گردهم آمدند تا باز هم در مورد گرماي کره زمين مشترکاً به توافق برسند. شايد عجيب به نظر بيايد که دولت ها بايد سر يک موضوع صرفاً علمي مانند گرم شدن زمين به توافق برسند ولي حقيقت آن است که دستاوردهاي علمي هم اين روزها سياست زده شده اند و موضوعاتي مانند تخريب ازن، صدور گازهاي گلخانه يي، تخريب جنگل ها و خلاصه هرچه که به دست دانشمندان در جهان علم تحصيل شده رنگ سياست به خود گرفته است. يادش به خير سال ها پيش که دوربين چشمي را ناشيانه به دست گرفتم و دل به تماشاي پرندگان دادم، هرگز فکر نمي کردم که نتيجه کار شکارباني هم رنگ و بوي سياست به خود بگيرد. پروتکل کيوتو را به خاطر بياوريد، کشورها تعهد کردند که تا سال 2012 (4 سال ديگر،) ميزان گازهاي گلخانه يي خود را که موجب گرم شدن زمين مي شود، کاهش دهند. در اين ميان ايالات متحده که به تنهايي يک سوم گازهاي گلخانه يي جهان را توليد مي کند زير بار اين معاهده نرفت که نرفت. همين امر موجب شد کشورهايي مانند هندوستان و استراليا هم از امضاي «پروتکل کيوتو» خودداري کنند، نفوذ سياسي کاخ سفيد در اين

شعار امسال از سوي سازمان هاي بين المللي فعال براي کودکان «سرمايه گذاري در سلامت کودکان، يک تصميم گيري اقتصادي خردمندانه» انتخاب شد. در حالي که کشورهاي امضاکننده اهداف توسعه هزاره متفق شده اند که تا سال 2015 ميزان مرگ ومير کودکان کمتر از 5 سال، به کمتر از 5 ميليون مرگ سالانه کاهش يابد، گذشت زمان اهميت تصميم سازي ها و برنامه ريزي ها براي دستيابي به اين چهارمين هدف برنامه توسعه هزاره را بيش از پيش آشکار مي سازد. دکتر محمدامير اميرخاني مديرکل دفتر سلامت خانواده و جمعيت وزارت بهداشت روز گذشته در نشست خبري که به منظور رونمايي گزارش سالانه يونيسف درباره وضعيت کودکان جهان برگزار شد با اشاره به اينکه هم اکنون کشورهاي جهان از نظر پيشرفت در زمينه بهبود و ارتقاي وضعيت زندگي کودکان در سه گروه «داراي پيشرفت مناسب، پيشرفت ناکافي، بدون پيشرفت» طبقه بندي مي شوند، کشور ايران را در گروه کشورهاي داراي پيشرفت مناسب برشمرد و گفت؛ «گروه کشورهاي داراي پيشرفت مناسب موفق شده اند که ميزان مرگ ومير کودکان زير پنج سال را به کمتر از 40 مورد در هزار تولد زنده کاهش دهند و کشور ايران که اين ميزان را به 36 مورد در هزار تولد زنده کاهش داده نيز در اين گروه قرار مي گيرد. البته هم اکنون شايع ترين مرگ ومير کودکان در کشور ما در گروه سني نوزادان اتفاق مي افتد که علت عمده آن هم نارس بودن نوزاد و اختلالات قلبي و تنفسي نوزاد تشخيص داده شده است. در عين حال بررسي ها نشان مي دهد که تغذيه انحصاري با شير مادر در شش ماه اول تولد، مي تواند از مرگ ومير نوزادان تا حد زيادي پيشگيري کند و به خصوص، تغذيه با شير مادر در نخستين ساعت بعد از تولد، 22 درصد از مرگ نوزادان را کاهش مي دهد. متاسفانه در حال حاضر فقط 23 درصد از نوزادان ايران در شش ماه نخست تولد به صورت انحصاري از شير مادر استفاده مي کنند و 76 درصد از نوزادان تغذيه توام داشته و يک تا 5/1 درصد از نوزادان هم از تغذيه با شير مادر محروم هستند.»

گروه اجتماعي؛ زنگ هواي پاک ديروز صبح با 45 دقيقه تاخير در ساعت يک ربع به 10 در دبستان هاجر نواخته شد. در اين مراسم که قرار بود رياست سازمان حفاظت محيط زيست هم حضور داشته باشد، در غيبت معاون رئيس جمهور برگزار شد. معاون محيط زيست انساني سازمان حفاظت محيط زيست با اشاره به گزارش هاي بانک جهاني، مبني بر اينکه خسارات ناشي از آلودگي هوا در سال 2006 ميلادي در ايران 8 ميليارد دلار است، گفت؛ در صورت ادامه روند فعلي اين خسارت در سال 2016 ميلادي به 16 ميليارد دلار مي رسد. درصد زيادي از اين آلودگي، ناشي از خودروهايي است که فاقد استانداردهاي لازم هستند.

گروه اجتماعي؛ در مراسمي که ديروز صبح در مرکز مکانيزه معاينه فني خودروهاي تهران در پارک سوار بيهقي به مناسبت هواي پاک برگزار شد، مراجعه نکردن مردم براي معاينه فني خودرو اصلي ترين علت افزايش آلودگي هوا عنوان شد. اين در حالي است که بسياري از مراکز معاينه فني خودرو بدون استفاده مانده و از امکانات و ظرفيت هاي اين مکان ها به طور کامل استفاده نمي شود.

گروه اجتماعي؛ استفاده از آزبست به دليل آلودگي شديد و سرطان زا بودن در تمام دنيا ممنوع است اما در ايران همچنان از آزبست در صنايع استفاده مي شود. مدير کل دفتر بررسي آلودگي هواي سازمان حفاظت محيط زيست در سومين روز از هفته هواي پاک گفت؛ بحث استفاده از آزبست براي کشور ما يک فاجعه است. بيشتر از 7 سال است که به صنايع فرصت داده شده است که ديگر از آزبست استفاده نکنند. اما از 130 صنعت توليد کننده کمتر از 6 واحد از آنها ديگر از آزبست استفاده نمي کنند. محمدرضا منظم، دليل مالکان صنايع را در استفاده از آزبست قيمت ارزان آن عنوان کرد و افزود؛ در هيچ کجاي دنيا ديگر از اين ماده خطرناک استفاده نمي شود و تمام آن به ايران فرستاده مي شود. تفاوت قيمت آزبست با ماده جايگزين آن تنها 200 تومان است که مالکان حاضر نيستند به خاطر سلامت خود و همه شهروندان از جايگزين استفاده نکنند. وي همچنين از کنترل ورود اين ماده به ايران گفت؛ از دوم مردادماه استفاده از اين ماده غيرمجاز اعلام شده است و با مصرف کنندگان به زودي برخورد قانوني خواهد شد زيرا بسياري از آنها در حالي که از اين ماده استفاده مي کنند آن را انکار مي کنند. وي با تاکيد بر بحث آلودگي هوا در شرايط بحراني ادامه داد؛ اگر به شرايط بحراني برسيم فجايع بي شماري در تهران به وقوع مي رسد که ما مي توانيم از قبل با استفاده از پيش بيني آلودگي هوا از بروز اين فاجعه تا حدي جلوگيري کنيم.

.

گروه اجتماعي؛ از 13 ايستگاه سنجش آلودگي هوا در تهران 6 منطقه در وضعيت ناسالم قرار دارند. کارشناس شرکت کنترل کيفيت هوا با اعلام اين خبر در هفته هواي پاک گفت؛ مناطق اقدسيه، اميرآباد شمالي، پونک، قلهک، بهمن و آزادي در وضعيت ناسالم قرار دارند. در مناطق ديگر هوا در وضعيت سالم قرار دارد.امير آباديدني در پاسخ به وجود غبار در هواي تهران