نورالله اکبري*

يکي از پرسش هايي که همواره معلمان در کلاس هاي درس از سوي دانش آموزان با آن روبه رو هستند اين است که اين درس يا موضوع درسي را چرا بايد بياموزيم؟ اين مطلب چه کاربردي دارد؟

نسل امروز خودآگاه يا ناخودآگاه خواهان کاربردي شدن علوم و بهره بردن از آنها است. و خوب يا بد، چندان با علوم پايه (نظري) همراه نيست و به علوم کاربردي گرايش بيشتري دارد. اين موضوع به ويژه در جامعه هاي موسوم به جهان سومي بيشتر مشاهده مي شود. اين جامعه ها به علت فقر، عقب ماندن از قافله تمدن بشري و احساس تحقير ناشي از برخوردار نبودن از دستاوردهاي مدرنيته علاقه وافري به استفاده از محصولات آن دارند تا هر چه سريع تر عقب ماندگي هاي خود را جبران کنند تا اينکه تلاش کنند صاحب تئوري هايي شوند که اين دستاوردها را به دنبال داشته است. به طور مثال آنها ميل دارند از وسايل برقي استفاده کنند تا تئوري الکتريسيته و فلسفه آن را بياموزند.

معاون آموزشي سازمان نهضت سوادآموزي با انتقاد از دستگاه هاي مختلف همچون وزارت کار و جهاد کشاورزي در رفع معضل بي سوادي در 30 سال گذشته گفت؛ دولت هم در رفع بي سوادي کودکان کار که قسمتي از معضلات آموزشي کشور ما هستند نتوانست اعتباري هزينه کند.

علي ابراهيميان در گفت وگو با مهر در خصوص فعاليت هاي صورت گرفته براي ايجاد تقاضا در سوادآموزي افزود؛ در تبصره 62 برنامه دوم توسعه عنوان شده بود دولت هزينه تحصيل کودکان کار را بپردازد که با بررسي هايي که دولت انجام داد، متوجه شد اين امر به اعتبار بسيار زيادي نياز دارد و به همين خاطر عنوان کرد اگر اين کودکان بي سواد بمانند بهتر از اين است که وارد سوادآموزي شوند.

با يادداشتي از جمشيد ارجمند

آرش خوشخو ؛شار آخر را با چوب بيلياردش زد و گفت؛ «مي دونيد چيه؟ من بهترينم، حتي اگر اين بازي را ببازم، بازم بهترينم.»
معروف است که پل نيومن موفقيت سينمايي اش را مديون مرگ زودهنگام جيمز دين است. بسياري از نقش هايي که او را به شهرت رساند براي قامت جيمز دين دوخته شده بود. نيومن با فيزيکي مشابه با جيمز دين، ياغي بي هدف را شکل و شمايلي متفاوت تر بخشيد. آن حس ترحم خواهي و خودخواهي نوجوانانه که در بازي جيمز دين موج مي زد، در کاراکتر پل نيومن با نوعي اعتماد به نفس وحشيانه تعديل مي شد. ظرفيت بالقوه او براي نمايش بزهکاري بدون آنکه نفرت تماشاگر را برانگيزد او را بازيگر ايده آل تمام فيلمسازان چپگرايي کرد که از دريچه سينما به نقد جامعه امريکايي مي پرداختند. در فيلم هايي مثل گربه روي شيرواني داغ، پرنده شيرين جواني، بيليارد باز، هاد، تيرانداز چپ دست و تابستان گرم و طولاني، او جواني جاه طلب است که نه اصول اخلاقي پدرانش را قبول دارد و نه قواعد بازي آنها را. او طغيان مي کرد اما به ندرت پا در خارج از محدوده هاي مجاز اجتماعي مي گذاشت. فيلمسازان روشنفکر و نوگرايي مثل ريچارد بروکس، مارتين ريت، رابرت راسن، آرتورپن و استوارت روزنبرگ در قامت اين جوان متوسط قامت، ياغي محبوب خود را مي ديدند؛ ياغي جذابي که پس از هر طغيان - هر چند گاه به بهايي گزاف - به محدوده اجتماع بازمي گشت،

مهرداد خدير

استيضاح عليرضا علي احمدي دومين وزير آموزش و پرورش دولت نهم منتفي شد تا مجلس هشتم يک برخورد نيمه تمام ديگر با دولت را در کارنامه چهارماهه خود تجربه يا ثبت کند. با اينکه علي لاريجاني بي درنگ و بدون توجه به برخي تلاش هاي بعضي اعضاي هيات رئيسه، طرح استيضاح وزير آموزش و پرورش را چهارشنبه هفته گذشته با 82 امضا اعلام وصول کرد و به قاعده ديروز بايد اين استيضاح صورت مي پذيرفت، اما ظرف سه روز شمار امضاها کاستي گرفت چندان که عملاً منتفي تلقي شود. با اين اوصاف عجيب نيست که محمود احمدي نژاد نامه اعتراضي نمايندگان اين مجلس به سخنان معاون خود - اسفنديار رحيم مشايي- را جدي نمي گيرد و او را با خود به اين سو و آن سوي عالم مي برد و در سفرهاي ترکيه و چين دوشادوش رئيس جمهور اصولگرا ديده مي شود. چه همين نمايندگان در تقدير عملکرد دولت نامه امضا مي کنند. امضاي طرح استيضاح، کف مخالفت را نشان مي دهد و شماري ديگر از مجلسيان در روز بحث به استيضاح کنندگان مي پيوندند. اما در مجلس هشتم و در پارلمان اصولگرايان گويا اين قاعده وارونه است و در 72 ساعت طرح استيضاح به مثابه يخ، ذوب مي شود و امضاي چنداني باقي نمي ماند. اين گونه است که استيضاح دو وزير ديگر- فناوري و ارتباطات و بهداشت و درمان- نيز در افکار عمومي جدي گرفته نمي شود. يکي از تفاوت هاي نخبگان با عوام الناس اين است که آنان ابتدا مي انديشند، آن گاه دست به کاري مي زنند يا کلامي را بر زبان جاري مي سازند، اما شدت عام گرايي نزد برخي تا بدانجا است که ابتدا کاري را انجام مي دهند و سپس انديشه مي کنند از کرده منصرف مي شوند. به هر رو تا اينجا اين يار نزديک رئيس جمهور اصولگرا نيز از خطر جسته و به عنوان دهمين وزير آموزش و پرورش در عصر جمهوري اسلامي مي تواند به کار خود ادامه دهد.

دکتر بهنام اوحدي*  / www.iranbod.com

پيشتر يادآور شدم آن هنگام که بنا باشد از خودشيفتگي سخن گوييم، نخست بايد خودشيفتگي لازم و سالم را از خودشيفتگي بيمارگونه جدا کنيم. خودشيفتگي در اندازه هاي نرمال سبب پاسداري از خويشتن، بقا و پيشرفت مي شود. فرد همزمان با آنکه به حفظ و ارتقاي خود مي انديشد، به آساني با ديگران همدلي مي کند و آنان را در رفع دشواري هاي زندگي شان ياري مي دهد. خودشيفتگي مثبت و سالم هرگز به فرو داشتن و زير پرسش بردن حرمت و کرامت ديگران نمي پردازد و بدان ها بسان پله هايي براي بالا رفتن از نردبان قدرت و ثروت و شهرت و موفقيت نمي نگرد. اعتماد به نفس اينان منطقي و واقع بينانه بوده و به مرزها و اندازه هاي روان پريشانه(سايکوتيک) نمي رسد. لازمه اعتماد به نفس اين گونه افراد نرمال، له شدن و تحقير و بي ارزش شدن ديگران نيست. خودشيفتگي اينان از اندازه ويژگي (Trait) فراتر نمي رود. اينان به جاي حسادت بيمارگونه و خشم، داراي مهر انساني سرشار و عاطفه يي ژرف و سترگ هستند.

شهرام صانعي

هر جامعه فرهنگي، ارزش مدار و در مسير توسعه يا توسعه يافته نسبت به حفظ، رشد و گسترش ارزش هاي انساني توجه ويژه دارد و به خصوص دستگاه ها و نهادهاي فرهنگي بيش از مراکز ديگر نسبت به رونق و رواج ارزش هاي انساني که طبق تعاريف نوين مبناي توسعه پايدار و متوازن به شمار مي آيد، مسووليت دارند.

اخيراً وزارت آموزش و پرورش با کم توجهي و کم اعتنايي نسبت به بسياري از تجارب گرانقدر گذشتگان و خدمات فرزانگان و فرهيختگان کشور طي قرون گذشته و با رويکردي به اصطلاح صرفه جويانه طرح ساماندهي مديريت منابع انساني را به استان هاي سراسر کشور ابلاغ کرد که فارغ از سليقه ها و گرايش هاي سياسي و جناحي بازتاب هاي زيادي را برانگيخت و با مقاومت هايي که صورت گرفت طرحي که براي سه سال تغييرناپذير قلمداد شده بود و بر اجراي قاطع آن تاکيد صورت گرفته بود بيش از سه هفته دوام نياورد و دست اندرکاران وزارت آموزش و پرورش نسبت به بسياري از مفاد و تکاليف آن عقب نشيني کردند و به تعديل و جراحي و توجيه آن پرداختند.

حميده حميدي

رفتارهاي نامطلوب از قبيل خشونت، پرخاشگري و آزارگري دانش آموزان واقعيتي از زندگي مدرسه امروز است که با توجه به محدوديت هاي فرهنگي، اقتصادي و پيچيدگي هاي زندگي خانوادگي امري اجتناب ناپذير است. مدرسه هاي سنتي که وظيفه و رسالت عمده خود را منحصر به انتقال دانش و معلومات مي دانند و تلاش خود را بر رشد مهارت هاي شناختي دانش آموزان متمرکز مي کنند به رغم نارضايتي از وجود مسائل رفتاري در مدرسه معتقدند که اين مسائل از خانه ريشه مي گيرد و به بهانه اينکه معلمان تخصص و وقت لازم را براي پرداختن به مسائل دانش آموزان ندارند، از زير بار مسووليت عاطفي شانه خالي مي کنند و رسيدگي به مسائل فوق را از وظايف خانه يا مربيان تربيتي مدرسه مي دانند که اغلب از وضع و عملکرد تحصيلي و چگونگي رفتار دانش آموز در کلاس آگاهي کامل ندارند.

شيرزاد عبداللهي

آقاي عليرضا محمدي اصل، معلم ابهري، شهروندي فرضي است که فرم پر شده طرح جمع آوري اطلاعات اقتصادي خانوار را پر کرده و اين فرم به عنوان نمونه در ادارات پست به متقاضيان فرم ارائه مي شود تا از روي آن مشخصات خود را بدون اشتباه بنويسند. ميليون ها نفر با دارايي و نحوه زيست افراد خانواده آقاي محمدي آموزگار آشنا مي شوند. برخي به حال او اشک مي ريزند و عده يي هم از تناقضات زندگي او به خنده مي افتند. طرح جمع آوري اطلاعات اقتصادي خانوارهاي کشور از اول مرداد ماه اجرا شده است. فرم شماره 1، پرسشنامه اطلاعات افراد خانوار است. دولت از طريق اطلاعات اين فرم هاي دست نويس، سطح زندگي خانوارها را بررسي مي کند و آنگاه سياست هاي مناسب اتخاذ کرده و به اجرا در مي آورد. بخشي از شهروندان روند جمع آوري اطلاعات را دخالت در حريم خصوصي خود مي دانند. فرم نمونه هم به موضوع شوخي و خنده خانواده ها تبديل شده است. فرم ها را بايد از دفاتر پستي گرفت و پر کرد. سرپرست خانوار پاي فرم را انگشت مي زند. بعد مي برد مسجد محل. در مسجد فرم را امضا و مهر مي کنند. فرم را بايد به ايستگاه هاي طرح تحويل داد. يک کد رهگيري به شما مي دهند تا وضعيت خانوار خود را پيگيري کنيد. فرم را با خودکار آبي بايد پر کنيد.... اين شيوه جمع آوري اطلاعات قديمي، غيردقيق و غير قابل استناد است.

شيرزاد عبداللهي

وعده هاي شفاهي چندماهه علي احمدي وزير آموزش و پرورش براي ايجاد تحول در اين وزارتخانه، سرانجام در قالب يک سند مکتوب منتشرشد. اواخر ماه گذشته دستورالعمل ساماندهي و مديريت نيروي انساني در آموزش و پرورش براي اجرا به سازمان هاي آموزش و پرورش استان ها ابلاغ شد و حداکثر تا 15 مرداد بايد عملياتي شود. انتشار اين بخشنامه واکنش نمايندگان مجلس هشتم را برانگيخت. به گفته علي عباسپورتهراني فرد رئيس کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس اين دستورالعمل بيشتر با ديد مادي و اعتباري تهيه شده است. هرچند هنوز تشکل هاي صنفي معلمان به صورت رسمي در مورد دستورالعمل ساماندهي و مديريت نيروي انساني آموزش و پرورش اعلام نظر نکرده اند اما برخي از فعالان صنفي و کارشناسان در اظهارنظر هاي پراکنده خود در سايت ها و روزنامه ها به اين دستورالعمل در مجموع واکنش منفي نشان داده اند. معلمان عادي مدارس هم که معمولاً به بخشنامه ها و دستورالعمل هاي اداري بي اعتمادند، مي گويند آقايان در اتاق هاي در بسته مي نشينند و بخشنامه صادر مي کنند و

نبي بهرامي - حميد شعراني

«... تهران خوب است. من به آنجا نرفته ام اما حميده مي گويد در تهران ماشين هاي زيادي رفت و آمد مي کنند... آنجا مردم کيف در دست دارند... مي گويند سرشان خيلي شلوغ است. هيچ وقت مردم تهران بيکار نمي شوند. مادرم مي گويد تهران جاي ما نيست. من نمي دانم تهران جاي چه کساني است. در تهران برف مي آيد. مدرسه تعطيل مي شود و بچه ها حتماً ناراحت مي شوند مثل ما. علي پسر همسايه ما مي گويد در تهران همه عينک به چشم مي زنند و آنجا ترافيک است. از معلم مان درباره ترافيک پرسيديم. آقاي معلم به ما گفت؛ ترافيک يعني صف ماشين ها. ماشين ها منتظر مي مانند تا نوبت شان برسد و از جايي عبور کنند. آقاي معلم گفت؛ ترافيک يعني معطلي....»

يوسف عبدالفتاح*

ترجمه؛ عبدالنبي قيم

به منظور ارائه تصوير صحيح و واقعي از اسلام و مسلمانان در کره جنوبي و همچنين معرفي هرچه بيشتر آداب و فرهنگ کره به کشورهاي مسلمان و با هدف تعميق و تحکيم پيوندهاي دوستي و مودت ميان مردم کره و مسلمانان، به همت دانشگاه هانکوک و با حمايت و پشتيباني استانداري آنچون «مرکز فرهنگي کره و جهان اسلام» در محوطه يي به مساحت 1200 متر مربع روز 22 اکتبر 2007 در شهر سئول افتتاح شد. در مراسم افتتاحيه و روزهاي پس از آن، دست اندرکاران مرکز و مشاوران آن پژوهش ها و مطالعات خويش را در قالب مقاله به سمع حضار و مدعوين رساندند. از جمله مقاله هاي عرضه شده، مقاله «تجربه آموزش در کره» بود که توسط دکتر يوسف عبدالفتاح استاد مصري دانشگاه هانکوک شهر سئول و مشاور رئيس «مرکز فرهنگي کره و جهان اسلام» تقديم حضار شد. با توجه به استقبال حضار از مقاله مزبور و از آنجايي که تجربه کره يي ها در آموزش مي تواند براي جامعه ما و علاقه مندان مفيد باشد، از اين رو ترجمه پژوهش مزبور به منظور استفاده از آن در آموزش کشور تقديم دست اندرکاران آموزش و دوستداران علم مي شود.

محمدرضا دستوراني

منظومه شمسي که متشکل از خورشيد و اجرامي است که با جاذبه گرانشي خورشيد مجموعه واحدي را به وجود آورده اند، تنها مکاني در کيهان است که بشر تاکنون توانسته است به کاوش در ابعاد و زواياي نهفته آن بپردازد. اين منظومه از هشت سياره، 166 آشنا شويم؛ تاکيد ما در اين مقاله يافته هاي فضاپيماها در سال گذشته و برنامه هاي اکتشافي کاوشگرها براي سال هاي آينده است؛ برنامه هايي که مي تواند ديدگاه ما را نسبت به منظومه شمسي و جايگاه انسان در اين منظومه و کل کيهان دگرگون کنند.

سليمان محمدي

هر چند بيشتر از يک سده است که در ايران آموزش و تحصيل کودکان اجباري شده اما باز هم با آمارهاي ميليوني کودکان بازمانده از تحصيل روبه رو هستيم. در اين شرايط، وزارت آموزش و پرورش از آن دسته وزارتخانه هايي است که از دادن اخبار و آمار خودداري مي کند. به طور مثال در زمينه کودکان بازمانده از تحصيل و جمعيت بي سواد کشور آمارهاي متفاوت، ارقامي از چند صد هزار نفر تا ده ميليون نفر را نشان مي دهند.

در جديدترين آمار نهضت سوادآموزي آمده است؛ «ايران به لحاظ نرخ سواد گروه سني 15 سال و بالاتر در ميان 139 کشور جهان در رتبه 87 قرار دارد و تعداد قدرمطلق بي سوادان در سال 85 ، 8/9 ميليون نفر بوده است.»

البته بخشي از اين

محبوبه حسين زاده

آمار جهاني نشان مي دهد از حدود 130ميليون کودکي که در سطح جهان به مدرسه و آموزش دسترسي ندارند، 83 ميليون نفر آنها دختر هستند. به استناد آمارهاي داخلي، در ايران هم ميزان دسترسي دختران به تحصيل کمتر از پسران است. در جلسه ماهانه يونيسف ايران که به موضوع «آموزش دختران در ايران؛ دستاوردها و برنامه هاي آينده» اختصاص داشت، رخساره فضلي کارشناس دفتر آموزش براي همه از تحقيقات و ضرورت توجه بيشتر به آموزش دختران در ايران گفت؛ «به اين اميد که روزي نابرابري هاي جنسيتي در ايران کاهش پيدا کند و دختران با هويت

نيکي محجوب

آموزش و توانمندسازي دختران و زنان از مهمترين برنامه هايي است که کشورهاي مختلف در خصوص آن طرح هايي را ارائه مي دهند. اما اين برنامه ها با توجه به سنت و فرهنگ هاي جوامع متفاوت است. ايران نيز همانند کشورهايي نظير افغانستان، عراق، پاکستان، هند و ديگر کشورهاي در حال توسعه با نگاه سنتي به تحصيل دختران روبه روست.

پاکسيما مجوزي

آروندا تنها دختري است که توانسته از يک روستاي دورافتاده راجستان به کالج پزشکي راه پيدا کند. در منطقه يي که دختران فقط مي توانند تا پنج کلاس درس بخوانند اين پيشرفت، اتفاق بزرگي است. نيتو نيز دختري از يک خانواده برهمن است که مادري تحصيلکرده دارد. اما با شجاعت اعتراف مي کند که بعد از اتمام دوره متوسطه اش ادامه تحصيل نخواهد داد. او مي گويد؛ «ترجيح مي دهم با کار کردن تا قبل از ازدواج پول هايم را جمع کنم چون بعد از ازدواج در نهايت خانه نشين مي شوم،» اما همه دختران همانند آروندا و نيتو نيستند زيرا بسياري از آنان از نشستن پشت ميزهاي مدرسه محرومند چه برسد به اينکه تحصيلات متوسطه را تمام کنند يا به کالج و دانشگاه بروند.  باعث مي شود تا به خاطر فقر، عدم تحصيلات و کمبود امکانات بهداشتي، آمار رفاه اجتماعي اين کشور در مقايسه با ديگر کشورهاي آسيايي همچنان پايين باقي بماند.

دکتر محمدحسين فرمهيني فراهانيہ

سال ها است که ما ايرانيان چنين شبي را بيدار مي مانيم تا در اين درازترين شب سال پيروزي نور و روشنايي را بر تاريکي نظاره گر باشيم، گرچه مي دانيم چه بيدار باشيم و چه نباشيم خورشيد خواهد تابيد و پيروزي از آن روشنايي و نورانيت است ولي اين شب بهانه يي است که من و تو در اين آخرين شب پاييز با پدربزرگ ها، مادربزرگ ها، عمه و خاله و عمو و دايي و ديگر بستگان و دوستان دور هم جمع شويم و دوستي و مهرباني خودمان را افزون کنيم

بر تعداد بازماندگان از تحصيل باز هم اضافه شد. در کنار آمار غيررسمي پنج ميليون کودک بازمانده از تحصيل در ايران، روز گذشته معاون آموزش و پرورش عمومي وزارت آموزش و پرورش از ترک تحصيل 115 هزار دانش آموز مقطع دبستان خبر داد اما درباره دلايل روند رو به رشد ترک تحصيل در ميان دانش آموزان هيچ توضيحي نداد.ترک تحصيل 115 هزار دانش آموز مقطع دبستان در سال تحصيلي جديد در شرايطي اعلام مي شود که پيش از اين رئيس جمهوري طي بخشنامه يي اعلام کرده بود تحصيل تا پايان دوره متوسطه اجباري بوده و خانواده هايي که مانع از تحصيل فرزندان خود شوند تا مبلغ يک ميليون تومان جريمه خواهند شد. اگرچه تا پيش از اين پايان تحصيلات اجباري در ايران تا ابتداي مقطع متوسطه بود و در همه مجامع بين المللي اين اجبار تا پايان مقطع ابتدايي است اما با وجود تاکيد و تمرکز دولت نهم بر عدالت و توسعه و گسترش آن ترک تحصيل دانش آموزان همه ساله رو به افزايش است.پيش از اين نيز محمد مهدي زاده مديرکل آموزش پايه نهضت سوادآموزي از بيش از سه ميليون بازمانده از تحصيل خبر داده بود اما در کنار اين بازماندگان از تحصيل، سال گذشته گزارش شده است در سال 85 بيش از 400 هزار دانش آموز دوره ابتدايي و راهنمايي ترک تحصيل کرده اند. از ميان اين 400 هزار نفر، 208 هزار نفر آنها در مقطع دبستان تحصيل مي کردند که همچنان از تحصيل بازمانده اند. همچنين بنا به آمار وزارت آموزش و پرورش 5/2 درصد دانش آموزان در مقطع دبستان مردود شده اند و اين درصد مردودي در مقطع راهنمايي معادل 8/7 درصد بوده است.پيش از اين معاون آموزش عمومي وزارت آموزش و پرورش گفته بود 40 درصد دانش آموزاني که يک بار مردود مي شوند و 80 درصد دانش آموزاني که دو بار مردود مي شوند به طور معمول ترک تحصيل مي کنند. اما با تغيير نظام آموزش در مقطع دبستان و حذف تدريجي مردودي در اين مقطع به نظر مي رسد فقر و مشکلات اقتصادي موجود در خانواده ها به ويژه مناطق محروم يکي از عمده ترين دلايل ترک تحصيل دانش آموزان است

گروه اجتماعي؛ طي 10 سال گذشته هر سال به طور متوسط 7/32 درصد از کل بودجه آموزش و پرورش کسري داشتيم و عمدتاً يک سوم حقوق فرهنگيان را بدهکاريم.محمود فرشيدي ديروز در همايش منطقه يي اقتصاد آموزش و پرورش گفت؛«يکي از مهمترين مشکلات آموزش و پرورش بحث کسري بودجه است به طوري که طي 14 سال گذشته به طور متوسط هر سال2/27 درصد کسري بودجه داشتيم.» او ادامه داد؛«نسبت عملکرد به مصوب طي 10 سال گذشته 7/32 بود يعني اگر عملکرد مصوب را 2/127 در نظر بگيريم و بودجه مصوب 100 باشد، به طور متوسط 7/32 درصد کسري داشتيم.» فرشيدي آمار هاي دقيق تري هم در مورد ميزان بودجه يي که به حقوق معلمان اختصاص مي گيرد، داشت؛ «94 درصد از اعتبار آموزش و پرورش صرف حقوق مي شود چرا که آموزش